Πέμπτη, 21 Οκτωβρίου 2021 | 03:01
Αρχική Citizens Η πολιτισμική διάσταση του "sofagate"

Η πολιτισμική διάσταση του “sofagate”

newsroom |

Του Δρ. Ευάγγελου Στεργιούλη

Η ανάρμοστη και ταπεινωτική συμπεριφορά του Tούρκου προέδρου προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκάλεσε δικαιολογημένα αλυσιδωτές αντιδράσεις στον ευρωπαϊκό χώρο. Πέραν, ωστόσο, της πολιτικής διάστασης του ζητήματος υπάρχει εξίσου και ενδεχομένως σε μεγαλύτερο βαθμό η πολιτισμική του διάσταση, η οποία δεν έτυχε της δέουσας προβολής στο δημόσιο διάλογο. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αρχές της δημοκρατίας σε ολόκληρο το δυτικό κόσμο: η αρχή της ισότητας των φύλων.

Στην προκειμένη περίπτωση, η Τουρκία έρχεται να αποδείξει για μία ακόμη φορά ότι πέρα από τις καθημερινές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην επικράτεια της, είναι σε θέση ανά πάσα στιγμή να προβάλλει δυναμικά το αξιακό και πολιτισμικό της σύστημα, αμφισβητώντας και υποτιμώντας ευθέως τις δημοκρατικές αξίες και αρχές του δυτικού κόσμου τις οποίες εκφράζει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μία από τις περισσότερο εμφανείς και προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας αναφορικά με την υποτίμηση των θεμελιωδών αξιών της δημοκρατίας είναι η πρόσφατη αποχώρηση της από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Η εν λόγω Σύμβαση αποτελεί ορόσημο στον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό και δικαίως χαρακτηρίζεται ως το πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο για την εξάλειψη της βίας κατά γυναικών, την εξάλειψη των διακρίσεων και των κοινωνικών ανισοτήτων, την προάσπιση και την ισότητα των φύλων, καθώς και όλων των ανθρώπων που ανήκουν σε ευάλωτες  κοινωνικές ομάδες.

Παρά το γεγονός, λοιπόν, ότι η Σύμβαση υπεγράφη στην Κωνσταντινούπολη το 2011 σε μία προσπάθεια της Τουρκίας να προωθήσει, έστω και κεκαλυμμένα, την εικόνα μιας δημοκρατικής χώρας, το εγχείρημα δεν κράτησε πάρα μόνο μερικά χρόνια, έτσι ώστε με την αποχώρηση της από τη Σύμβαση να καταστεί εμφανής για άλλη μια φορά η αδήριτη πολιτική πραγματικότητα της Τουρκίας.

Επιπροσθέτως, η αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης είναι και δηλωτική ως προς τις πολιτισμικές αξίες μιας χώρας που εν πολλοίς διέπονται από το περιεχόμενο μιας εξόχως κυρίαρχης θρησκευτικής κουλτούρας με καταλυτική επιρροή στα πολιτικά δρώμενα, οι οποίες δυστυχώς δεν συνάδουν με τις βασικές αρχές και αξίες του δυτικού πολιτισμού.

Συνεπώς, η συμπεριφορά της τουρκικής διοίκησης απέναντι στην εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστίθεται ως μία ακόμη δημόσια και προκλητική ενέργεια της Τουρκίας μέσω της οποίας επιβεβαιώνεται ευθέως η αμφισβήτηση της στις αξίες του δημοκρατικού πολιτεύματος. Συγχρόνως, όμως, επιβεβαιώνεται και η αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης – όχι μόνο με την ατυχή συμπεριφορά του παρευρισκόμενου στη συνάντηση προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου – να προωθήσει και να επιβάλλει τις θέσεις της και το ευρωπαϊκό κεκτημένο σε μία χώρα η οποία με τις ενέργειες της καθιστά φανερό ότι δεν επιθυμεί την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά εκμεταλλεύεται την Ευρωπαϊκή Ένωση για πολιτικούς και οικονομικού λόγους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρότι αγνόησε και συνεχίζει να αγνοεί τις αναρίθμητες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην γείτονα χώρα, η οποία ταυτόχρονα συνεχίζει την παρουσία της ως κατοχική δύναμη σε ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πολύ σύντομα θα βρεθεί στη δύσκολη θέση να αποφασίσει για τις σχέσεις της με την Τουρκία. Ίσως μάλιστα να είχε ήδη αποφασίσει εάν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπήρχαν προκλητικά εμφανείς υποστηρικτές της Τουρκίας για λόγους οικονομικών συμφερόντων.

Το αποκαλούμενο λοιπόν «sofagate» θα μπορούσε να αποτελέσει το αποκορύφωμα των προκλητικών ενεργειών της Τουρκίας τόσο στο εσωτερικό της όσο και στο διεθνή χώρο, προκειμένου να ληφθούν κάποιες τελεσίδικες αποφάσεις για τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.

* Ο Ευάγγελος Στεργιούλης είναι Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Υποστράτηγος ε.α. της Ελληνικής Αστυνομίας και απόφοιτος των Σχολών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Ασφάλειας

Τελευταία Νέα