Παρουσία του πρωθυπουργού πραγματοποιήθηκε στο Άλσος Βεΐκου η τελετή υπογραφής της σύμβασης – Σε οκτώ χρόνια η ολοκλήρωση του έργου – Οι 15 νέοι σταθμοί και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί η νέα γραμμή
Ένα ακόμη βήμα προς την έναρξη των εργασιών για την κατασκευή της Γραμμής 4 του Μετρό στην Αθήνα έγινε το βράδυ της Τρίτης, καθώς τη σχετική σύμβαση υπέγραψαν η εταιρεία «Αττικό Μετρό ΑΕ» και η ένωση εταιρειών «J&P ΑΒΑΞ Α.Ε. – GHELLA SpA – ALSTOM Transport S.A», στο Θέατρο Άλσος Βεΐκου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κώστα Καραμανλή.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ακόμα ο γενικός γραμματέας Υποδομών, Γιώργος Καραγιάννης, ο αντιπρόεδρος του Δ.Σ. και διευθύνων σύμβουλος της Αττικό Μετρό Α.Ε., Νικόλαος Κουρέτας και ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΑΒΑΞ, Κωνσταντίνος Μιτζάλης.
Με την ολοκλήρωση της Γραμμής 4 του Μετρό, ο επιβάτης θα φτάνει σε περίπου 8 λεπτά από το Άλσος Βεΐκου στην Ακαδημίας, σε 14 λεπτά από το Άλσος Βεΐκου στην Πανεπιστημιούπολη, ενώ από την Καισαριανή στο Άλσος Βεΐκου σε 12,5 λεπτά.
Υπενθυμίζεται ότι τον Δεκέμβριο του 2019 επανεκκίνησε η διαδικασία ελέγχου των υποφακέλων δικαιολογητικών συμμετοχής και τεχνικής προσφοράς, που είχε σταματήσει για αρκετά χρόνια. Μετά από νέες προσφυγές, δικαιώθηκε τελικά η επιχειρηματολογία της Αττικό Μετρό στο ΣτΕ και έτσι προχώρησε το άνοιγμα των οικονομικών προσφορών, ενώ επιλύθηκαν και όλα τα νομικά ζητήματα που τέθηκαν για την εργολαβία των πρόδρομων εργασιών.
Οι πρόδρομες εργασίες αφορούν στη μετατόπιση δικτύων Οργανισμών Κοινής Ωφελείας σε όλους τους χώρους που θα γίνουν οι σταθμοί Μετρό και τα φρέατα, κυκλοφοριακές μελέτες και παρακάμψεις. Έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαδικασίες και μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται να εγκατασταθούν τα πρώτα εργοτάξια.
Κ. Μητσοτάκης: «Το μεγαλύτερο δημόσιο έργο που θα γίνει στη χώρα»
«Το 2006 σε μια παρέμβασή μου στο Εθνικό Κοινοβούλιο, νέος βουλευτής τότε, είχα τολμήσει την πρόβλεψη ότι αν δεν προχωρήσουμε γρήγορα στην επέκταση του δικτύου του Μετρό η Αθήνα θα παραλύσει», ανέφερε στην αρχή της ομιλίας του στην εκδήλωση υπογραφής της σύμβασης για τη Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Πιστεύω ότι 15 χρόνια μετά η πρόβλεψη αυτή εξακολουθεί να είναι επίκαιρη. Χαίρομαι που θα υπογράψουμε συμβασιοποίηση του μεγαλύτερου δημοσίου έργου που θα γίνει στη χώρα μας», επισήμανε.
«Είναι έργο 1,6 δισ. ευρώ, θα καλύψει τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές, θα προσδώσει σημαντική αξία στις περιουσίες, θα δώσει πρόσβαση στο Μετρό σε εμβληματικές περιοχές. Όταν ήρθαμε στα πράγματα το ζήτημα της Γραμμής 4 φαινόταν ένας άλυτος γρίφος. Φτάσαμε κοντά στην ιδέα να ακυρώσουμε το σχετικό διαγωνισμό. Επιμείναμε και τα έργα θα ξεκινήσουν εντός του καλοκαιριού», πρόσθεσε.
«Να μην έχουμε καμία αμφιβολία ότι το έργο αυτό είναι τόσο σημαντικό που θα προκαλέσει αρκετή αναστάτωση σε γειτονιές της Αθήνας και θα χρειαστούμε τη βοήθεια των δήμων», ανέφερε ο πρωθυπουργός και σημείωσε: «Με λίγη υπομονή θα ξεπεράσουμε τις όποιες δυσκολίες, ώστε εντός χρονοδιαγράμματος, σε 8 χρόνια, το Μετρό της Γραμμής 4 να κάνει την πρώτη του διαδρομή».
Υπογράμμισε δε πως το έργο του Μέτρο είναι ένα από τα μεγάλα έργα, τα οποία δρομολογεί η κυβέρνηση: «Είναι έργο που ξεκινά σε μια εποχή που η χώρα μας γυρίζει σελίδα καθώς αφήνουμε πίσω μας την πανδημία. Στην ανάπτυξη θα επενδύσουμε για να δημιουργήσουμε θέσεις απασχόληση και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής».
Καραμανλής: «Ο σταθμός Εξαρχείων ήταν εξαρχής στην πλατεία»
Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κώστας Καραμανλής, έδωσε απαντήσεις ειδικότερα σε ό,τι αφορά στο σταθμό που θα κατασκευαστεί στα Εξάρχεια.
Πρώτον, τόνισε ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν άλλαξε το σχεδιασμό, εξηγώντας ότι «ο σταθμός των Εξαρχείων ήταν εξαρχής στην πλατεία σύμφωνα με το σχεδιασμό, που παρέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ».
Δεύτερον, όπως επανέλαβε ο κ. Καραμανλής: «Για εμάς δεν υπάρχουν γειτονιές της Αθήνας που θα αφήσουμε στο ημίφως και σίγουρα δεν υπάρχουν άβατα».
Τρίτον, επισήμανε ότι στο παρελθόν, και σε άλλες περιοχές υπήρχαν αντιδράσεις και τώρα αυτοί που τότε αντιδρούσαν έχουν μείνει χωρίς μετρό και “χτυπάνε το κεφάλι τους στον τοίχο”. Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών διαβεβαίωσε κάθε σκεπτόμενο πολίτη ότι δεν θα αφήσει να συμβεί αυτό σε καμία άλλη γειτονιά της πόλης.
«Ο σχεδιασμός της Γραμμής 4 είναι δεδομένος, είναι αυτός που παραλάβαμε και από την προηγούμενη κυβέρνηση και είναι δεδομένο ότι έτσι ακριβώς θα προχωρήσουμε στην υλοποίησή του. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός μας έχει δώσει την οδηγία να προχωρήσουμε, αγνοώντας το όποιο πολιτικό κόστος», ξεκαθάρισε ο κ. Καραμανλής και τόνισε:
«Το Μετρό της Αθήνας παίρνει και πάλι μπρος. Σήμερα, ήδη, πάνω από τους μισούς κατοίκους της Αττικής και το 70% των θέσεων εργασίας, έχουν άμεση πρόσβαση στα μέσα σταθερής τροχιάς. Με τη Γραμμή 4, αλλά και τον υπόλοιπο σχεδιασμό μας – όπως η επέκταση προς Πειραιά που ολοκληρώνουμε, ή οι επεκτάσεις προς τη Δυτική Αττική και προς τα νότια προάστια που προετοιμάζουμε. Το Μετρό της Αθήνας συνεχίζει να πηγαίνει πιο μακριά, για να μας φέρνει όλους πιο κοντά».
Τα τεχνικά στοιχεία του έργου
Το πρώτο τμήμα της Γραμμής 4 του Μετρό «Άλσος Βεΐκου-Γουδή», έχει σχεδιαστεί με σκοπό να εξυπηρετήσει πολλές πυκνοκατοικημένες περιοχές του κέντρου της Αθήνας.
Με την κατασκευή τεσσάρων νέων σταθμών (Εξάρχεια, Ακαδημία, Κολωνάκι, Ευαγγελισμός), θα αποσυμφορηθούν υφιστάμενοι κεντρικοί σταθμοί Μετρό από τη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση του επιβατικού κοινού και ιδίως ο σταθμός του Συντάγματος.
Η Γραμμή 4 θα εξυπηρετεί πολλά σημαντικά κτήρια και εγκαταστάσεις, όπως νοσοκομεία, τα Δικαστήρια, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Υπουργείο Πολιτισμού, τη Νομική Σχολή του Ε.Κ.Π.Α., το Μουσείο Μπενάκη (κτήριο Κουμπάρη), το Βρετανικό Συμβούλιο, την Πανεπιστημιούπολη. Θα συνδέεται δε με τις υφιστάμενες Γραμμές του Μετρό με δύο σταθμούς ανταπόκρισης (Πανεπιστήμιο / Ακαδημία, Ευαγγελισμός).
Η Γραμμή 4 του Μετρό θα εκτείνεται σε μήκος περίπου 13 χλμ. από το Άλσος Βεϊκου στο Γαλάτσι έως το Γουδή, εντός των Δήμων Αθήνας, Γαλατσίου, Καισαριανής και Ζωγράφου. Θα περιλαμβάνει 15 νέους σταθμούς, με τα φρέατα αερισμού τους: Άλσος Βεΐκου, Γαλάτσι, Ελικώνος, Κυψέλη, Δικαστήρια, Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Ακαδημία, Κολωνάκι, Ευαγγελισμός, Καισαριανή, Πανεπιστημιούπολη, Ζωγράφου, Ιλίσια, Γουδή.
Επίσης, θα κατασκευαστεί ένα νέο Κέντρο Ελέγχου Λειτουργίας (ΚΕΛ) για τη Γραμμή 4, με προοπτική ενσωμάτωσης και του ελέγχου λειτουργίας των Γραμμών 1, 2, 3, αλλά και μελλοντικών αυτόματων νέων γραμμών και του Τραμ, καθώς και ένα νέο κτήριο συντήρησης και επισκευών των νέων συρμών, που θα χωροθετηθούν σε διαθέσιμο χώρο στο αμαξοστάσιο Σεπολίων. Θα κατασκευαστούν τέλος δύο επισταθμοί γραμμής πριν το σταθμό Άλσος Βεΐκου (κάτω από τη Λεωφόρο Βεΐκου) και μετά το σταθμό Γουδή (κάτω από τη Λεωφόρο Κατεχάκη), για την εναπόθεση των νέων συρμών, τον καθαρισμό και τη συντήρησή τους.
Κατά μήκος της Γραμμής 4 προβλέπονται εννέα φρέατα ενδιάμεσα ή τερματικά, δηλαδή τα φρέατα ΕΥΔΑΠ, Βεΐκου – Πλυντήριο – Συντήρηση, Βιβλιοθήκης, Διακλάδωσης Ευαγγελισμού, Φορμίωνος, Νήαρ Ηστ, Δικαιοσύνης, ΤΒΜ Κατεχάκη, ΓΝΑ. Η κύρια σήραγγα στο σύνολο του έργου θα είναι διπλής τροχιάς, εσωτερικής ελάχιστης διαμέτρου 8,48 μ., συνολικού μήκους περίπου 10.144 μ. και θα κατασκευαστεί με κατ’ ελάχιστον δύο καινούργια μηχανήματα ΤΒΜ (Tunnel Boring Machine, δηλαδή μηχάνημα διάτρησης σηράγγων, ο γνωστός “μετροπόντικας”) ολομέτωπης κοπής.
Τα υπόλοιπα τμήματα αποτελούνται από σήραγγες υπόγειας διάνοιξης με συμβατικά μηχανικά μέσα μονής τροχιάς, μεταβαλλόμενης διατομής και τριπλής τροχιάς. Το έργο επίσης περιλαμβάνει το απαιτούμενο τροχαίο υλικό: 20 αυτόματα τραίνα χωρίς οδηγό, καθώς και όλα τα απαιτούμενα ηλεκτρομηχανολογικά και σιδηροδρομικά συστήματα για τη λειτουργία της Γραμμής.
Αντικείμενο της σύμβασης – Προϋπολογισμός και διάρκεια έργου
Αντικείμενο της σύμβασης είναι η εκπόνηση της οριστικής μελέτης και της μελέτης εφαρμογής, η κατασκευή των έργων πολιτικού μηχανικού, η προμήθεια, η εγκατάσταση, οι δοκιμές και η θέση σε λειτουργία του ηλεκτρομηχανολογικού και σιδηροδρομικού εξοπλισμού, η συντήρηση του έργου, η εκπαίδευση του προσωπικού και η προμήθεια των ανταλλακτικών της Γραμμής 4 του Μετρό, Τμήμα Α’ «Άλσος Βεΐκου – Γουδή».
Το συμβατικό τίμημα του έργου είναι, περίπου 1,2 δισ. ευρώ συν ΦΠΑ με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ και η προβλεπόμενη διάρκεια υλοποίησης του έργου ανέρχεται σε 8 χρόνια.
Θέσεις σταθμών
1. Άλσος Βεΐκου: Ο σταθμός Βεΐκου χωροθετείται κάτω από τη Λεωφόρο Ομορφοκκλησιάς (Βεΐκου) στο ύψος της οδού Τράλλεων και αποτελεί τερματικό σταθμό.
2. Γαλάτσι: Ο σταθμός Γαλάτσι χωροθετείται κάτω από τη Λεωφόρο Ομορφοκκλησιάς (Βεΐκου) και επί της συνέχειας αυτής, οδό Αγ. Γλυκερίας.
3. Ελικώνος: Ο σταθμός Ελικώνος χωροθετείται στη συμβολή των οδών Αγίας Γλυκερίας και Πάρνηθος κάτω από το λόφο Ελικώνος, σε χώρο πρασίνου – παιδική χαρά.
4. Κυψέλη: Ο σταθμός Κυψέλη χωροθετείται στη νοτιοανατολική πλευρά της πλατείας Κανάρη, από την οδό Κυψέλης μέχρι την οδό Βελβενδού.
5. Δικαστήρια: Ο σταθμός Δικαστήρια χωροθετείται στα δυτικά του συμπλέγματος των Δικαστηρίων, στη συμβολή των οδών Ευελπίδων και Μουστοξύδη.
6. Αλεξάνδρας: Ο σταθμός Αλεξάνδρας χωροθετείται υπόγεια, διαγώνια στον άξονα της Λεωφ. Αλεξάνδρας, στο ύψος της οδού Μουστοξύδη.
7. Εξάρχεια: Ο σταθμός Εξάρχεια χωροθετείται επί της πλατείας Εξαρχείων, στη συμβολή των οδών Στουρνάρη και Σπ. Τρικούπη.
8. Ακαδημία: Ο σταθμός «Ακαδημία» χωροθετείται κάτω από την οδό Ακαδημίας, στο ύψος μεταξύ των οδών Ιπποκράτους και Σίνα, στην περιοχή των κτηρίων της «Τριλογίας», μεταξύ του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων. Είναι σημαντικός σταθμός ανταπόκρισης με άμεση υπόγεια σύνδεση με τον σταθμό «Πανεπιστήμιο» στη Γραμμή 2.
9. Κολωνάκι: Ο σταθμός Κολωνάκι χωροθετείται επί της πλατείας Φιλικής Εταιρείας, γνωστή ως πλατεία Κολωνακίου, στη συμβολή των οδών Σκουφά, Πατριάρχου Ιωακείμ, Καψάλη, Κουμπάρη, και Κανάρη.
10. Ευαγγελισμός: Ο σταθμός χωροθετείται κάτω από το πάρκο της Ριζάρη, παράλληλα με την οδό Ριζάρη και σε γωνία περίπου 60 μοιρών με τον υφιστάμενο σταθμό Ευαγγελισμό της Γραμμής 3.
11. Καισαριανή: Ο σταθμός Καισαριανή χωροθετείται στη Λεωφόρο Εθνικής Αντιστάσεως στο ύψος της Λεωφόρου Βασιλέως Αλεξάνδρου και μεταξύ των οδών Υμηττού και Τζων Κένεντυ.
12. Πανεπιστημιούπολη: Ο σταθμός Πανεπιστημιούπολη χωροθετείται στον Δήμο Καισαριανής, βόρεια της εσωτερικής οδικής αρτηρίας του πανεπιστημιακού χώρου.
13. Ιλίσια: Ο σταθμός Ιλίσια χωροθετείται στα Άνω Ιλίσια.
14. Ζωγράφου: Ο σταθμός κατασκευάζεται υπογείως κατά μήκος της οδού Γ’ Ορεινής Ταξιαρχίας, με το φρέαρ ανοικτού ορύγματος επί της πλατείας Αλεξανδρή (γνωστή και ως πλατεία Γαρδένιας), στη συμβολή των οδών Γ. Ζωγράφου και Γ’ Ορεινής Ταξιαρχίας με τη λεωφόρο Στρ. Αλεξάνδρου Παπάγου. Κατασκευάζεται με τη μέθοδο υπόγειας διάνοιξης με συμβατικά μηχανικά μέσα.
15. Γουδή: Ο σταθμός Γουδή χωροθετείται κάτω από την οδό Λοχ. Σπηλιοπούλου, καταλαμβάνοντας και τμήμα της πλατείας Ελευθερίας.
Οφέλη για το περιβάλλον και νέες τεχνολογίες
Συνολικά εκτιμάται ότι θα μετακινούνται με τη Γραμμή 4 το Μετρό περίπου 340.000 επιβάτες ημερησίως, ενώ οι μετακινήσεις με ΙΧ αναμένεται να μειωθούν κατά 53.000 περίπου ημερησίως και έκλυση διοξειδίου του άνθρακα εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 318 tons/ημέρα.
Οι προδιαγραφές για τη Γραμμή 4 ακολουθούν νέα πρότυπα και ενσωματώνουν νέες τεχνολογίες, καθώς πολλές απαιτήσεις και διαδικασίες έχουν αλλάξει με βάση την εμπειρία από τα προηγούμενα έργα.
Συνοπτικά, μερικά βασικά σημεία αναβάθμισης και βελτίωσης είναι τα εξής:
- Γραμμή με τρένα χωρίς οδηγό.
- Τραίνα από φιλικά προς το περιβάλλον και σχεδόν πλήρως ανακυκλώσιμα υλικά, με υπεραυτόματα και έξυπνα συστήματα λειτουργίας.
- Πρόβλεψη επιστροφής αναγεννώμενης ενέργειας της πέδης των συρμών.
- Εξελιγμένα συστήματα αυτομάτου ελέγχου όλων των ηλεκτρομηχανολογικών και σιδηροδρομικών συστημάτων.
- Προβλέψεις κυβερνοασφάλειας στη λειτουργία τρένων και συστημάτων.
- Εξελιγμένα συστήματα επικοινωνιών και εξυπηρέτησης των επιβατών.
Από τη Γραμμή 4 του Μετρό ξεκινά στην Ελλάδα και η εφαρμογή του μοντέλου Building Information Modeling – το λεγόμενο ΒΙΜ. Μια καινοτόμα πλατφόρμα, που ενισχύεται από την Κομισιόν, αλλά αποτελεί και μέρος των μεταρρυθμίσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Καλύπτει το κενό ανάμεσα στο μελετητή και τον κατασκευαστή του έργου, συνεισφέροντας στην εξοικονόμηση σημαντικών πόρων σε ό,τι αφορά το τελικό κόστος των έργων, που άλλωστε αποτελεί και ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην Ελλάδα.
