Ο νέος άξονας που παρακάμπτει τον Κηφισό, η παρέμβαση-ανάσα στη Δυτική Αττική και τα έργα που φιλοδοξούν να περιορίσουν το καθημερινό κυκλοφοριακό χάος στο Λεκανοπέδιο
Η Αττική εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα σοβαρότερα κυκλοφοριακά προβλήματα της τελευταίας δεκαετίας, με τον Κηφισό, την Αττική Οδό και βασικούς οδικούς άξονες του λεκανοπεδίου να λειτουργούν καθημερινά στα όρια των δυνατοτήτων τους. Οι καθυστερήσεις μεταφράζονται σε χαμένες εργατοώρες, αυξημένο κόστος μεταφορών και σημαντική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προωθεί ένα πλέγμα παρεμβάσεων που φιλοδοξεί να αλλάξει τον κυκλοφοριακό χάρτη της Αττικής τα επόμενα χρόνια. Ανάμεσα στα έργα που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ξεχωρίζουν ο νέος οδικός άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα, ο τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά, η αστική σήραγγα Ηλιούπολης και οι παρεμβάσεις στον κόμβο της Μεταμόρφωσης.
Ελευσίνα – Οινόφυτα: Η μεγάλη παράκαμψη του Κηφισού
Το έργο που θεωρείται από πολλούς συγκοινωνιολόγους ως η πιο ουσιαστική μακροπρόθεσμη λύση για την αποσυμφόρηση του Κηφισού είναι ο νέος αυτοκινητόδρομος Ελευσίνα – Οινόφυτα.
Πρόκειται για έναν νέο κλειστό οδικό άξονα μήκους περίπου 45 χιλιομέτρων, ο οποίος θα συνδέει το Θριάσιο Πεδίο και την Ελευσίνα με τα Οινόφυτα και τη Βόρεια Αττική, δημιουργώντας μια εναλλακτική διαδρομή για τα βαρέα οχήματα και τις εμπορευματικές μεταφορές που σήμερα αναγκαστικά διέρχονται από τον Κηφισό.
Η φιλοσοφία του έργου είναι απλή αλλά καθοριστική: να μεταφέρει σημαντικό μέρος της διαμπερούς κυκλοφορίας εκτός του αστικού ιστού, περιορίζοντας τον φόρτο σε έναν δρόμο που καθημερινά παρουσιάζει εικόνες κορεσμού.
Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις, ο άξονας θα εξυπηρετεί όχι μόνο τις μετακινήσεις μεταξύ Δυτικής και Βόρειας Αττικής, αλλά και τις εμπορευματικές ροές από το λιμάνι του Πειραιά, το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο και τις βιομηχανικές περιοχές της χώρας. Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζεται ως «παράκαμψη της Αττικής» και ως έργο στρατηγικής σημασίας για τις οδικές μεταφορές.
Παρότι θεωρείται κρίσιμο για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού, το έργο παραμένει σε φάση ωρίμανσης, καθώς απαιτούνται σημαντικοί πόροι χρηματοδότησης και η ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών που συνδέονται με το πλαίσιο των Πρότυπων Προτάσεων.
Τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά: Το έργο-κλειδί για τη Δυτική Αττική
Εάν το Ελευσίνα – Οινόφυτα αποτελεί τη μεγάλη στρατηγική παρέμβαση για τη μακροπρόθεσμη αποσυμφόρηση του οδικού δικτύου της Αττικής, ο τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά είναι το έργο που αναμένεται να προσφέρει πιο άμεσα και μετρήσιμα αποτελέσματα στην καθημερινότητα των οδηγών.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που μετρά σχεδόν τρεις δεκαετίες. Η αρχική σύμβαση για την κατασκευή του είχε υπογραφεί το 1997, ωστόσο το έργο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ και εγκαταλείφθηκε οριστικά το 2003, αφήνοντας πίσω του ανεκτέλεστες εργασίες, δύο ημιτελείς σήραγγες που μετατράπηκαν με την πάροδο των ετών σε σκουπιδότοπους και σημαντική οικονομική επιβάρυνση για το Δημόσιο.
Σήμερα, ο σχεδιασμός επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς θεωρείται μία από τις σημαντικότερες οδικές παρεμβάσεις στην Αττική των τελευταίων ετών. Το έργο αφορά την κατασκευή και αναβάθμιση τριών κομβικών ανισόπεδων κόμβων – του Σχιστού, των Ναυπηγείων και του Σκαραμαγκά – καθώς και την ολοκλήρωση της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω, δημιουργώντας έναν νέο, ενιαίο οδικό άξονα που θα συνδέει αποτελεσματικότερα τη Δυτική Αττική με το εθνικό οδικό δίκτυο, το Θριάσιο Πεδίο και το λιμάνι του Πειραιά.
Η σημασία του έργου είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς έρχεται να αντιμετωπίσει ένα από τα πλέον επιβαρυμένα σημεία του λεκανοπεδίου. Στην περιοχή του Σκαραμαγκά διέρχονται καθημερινά περίπου 130.000 οχήματα, με τις καθυστερήσεις να ξεπερνούν συστηματικά τα αποδεκτά επίπεδα, ιδιαίτερα κατά τις ώρες αιχμής. Παράλληλα, συγκλίνουν η κυκλοφορία από τον Κηφισό, η κίνηση προς τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και τα ναυπηγεία της περιοχής, καθώς και οι εμπορευματικές μεταφορές προς και από το λιμάνι του Πειραιά.
Το έργο αναμένεται να βελτιώσει ουσιαστικά τη σύνδεση της Δυτικής Περιφερειακής Αιγάλεω με την Εθνική Οδό Αθηνών – Κορίνθου, απομακρύνοντας σημαντικό μέρος της βαριάς κυκλοφορίας από κατοικημένες περιοχές της δυτικής Αθήνας. Παράλληλα, θα δημιουργήσει μια εναλλακτική διαδρομή από την Αττική Οδό προς τον Πειραιά μέσω του άξονα Σχιστού – Δυτικής Περιφερειακής Αιγάλεω, συμβάλλοντας έμμεσα και στην αποσυμφόρηση του Κηφισού.
Το τεχνικό αντικείμενο περιλαμβάνει την ολοκλήρωση της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω, από την οποία απομένει τμήμα μικρότερο των 1,5 χιλιομέτρων, την αναβάθμιση του Ανισόπεδου Κόμβου Σχιστού, τη δημιουργία Ανισόπεδου Ημικόμβου Σκαραμαγκά, την κατασκευή Ανισόπεδου Κόμβου Ναυπηγείων, καθώς και την κατάργηση του σηματοδοτούμενου κόμβου Σχιστού – Παλάσκα, που αποτελεί σήμερα μία από τις βασικές εστίες καθυστερήσεων στην περιοχή.
Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων αναμένεται να δημιουργηθεί ένας ενιαίος οδικός άξονας Σχιστού – Δυτικής Περιφερειακής Αιγάλεω, να περιοριστούν σημαντικά τα κυκλοφοριακά προβλήματα στη Λεωφόρο Σχιστού, να εκτραπεί μέρος της κυκλοφορίας από τον Κηφισό προς τη νέα διαδρομή και να αναβαθμιστεί η Εθνική Οδός Αθηνών – Κορίνθου στην περιοχή των κόμβων Σχιστού και Σκαραμαγκά.
Η διαγωνιστική διαδικασία, που ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2025 από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, έχει ήδη ολοκληρωθεί με την ανάδειξη της κοινοπραξίας «ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ – ΔΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.» ως προσωρινού αναδόχου. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 70 εκατ. ευρώ, ενώ αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη ο προσυμβατικός έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η υπογραφή της σύμβασης θεωρείται ζήτημα χρόνου και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τα έργα θα ξεκινήσουν άμεσα με ορίζοντα ολοκλήρωσης περίπου τριών ετών.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί και συμπληρωματικές παρεμβάσεις διαχείρισης της κυκλοφορίας, όπως ο καλύτερος συντονισμός των logistics, των κινήσεων βαρέων οχημάτων και των αφίξεων πλοίων στο λιμάνι του Πειραιά, ώστε να αποφεύγεται η ταυτόχρονη επιβάρυνση του οδικού δικτύου κατά τις ώρες αιχμής. Σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα μεγάλα έργα που σχεδιάζονται στην Αττική, ο τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά θεωρείται μία από τις πιο κρίσιμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος στη δυτική πλευρά του λεκανοπεδίου.
Η αστική σήραγγα Ηλιούπολης
Στα έργα που βρίσκονται στο τραπέζι για την επόμενη ημέρα των μετακινήσεων στην Αττική περιλαμβάνεται και η αστική σήραγγα Ηλιούπολης, η οποία προβλέπεται να συνδέσει τη Δυτική Περιφερειακή Υμηττού με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης και την περιοχή του Ελληνικού.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση εκτιμάται ότι θα προσφέρει εναλλακτική διαδρομή για τα νότια προάστια, απορροφώντας μέρος της κυκλοφορίας που σήμερα διοχετεύεται μέσω των υφιστάμενων αστικών αρτηριών. Ωστόσο, παραμένει σε φάση σχεδιασμού και χρηματοδοτικής διερεύνησης.
Οι άμεσες παρεμβάσεις και η επόμενη μέρα
Παράλληλα με τα μεγάλα έργα, το υπουργείο προωθεί παρεμβάσεις ταχύτερης υλοποίησης σε κρίσιμους κόμβους του οδικού δικτύου. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η αναβάθμιση του κόμβου Μεταμόρφωσης, που αποτελεί σημείο συνάντησης της Αττικής Οδού με τον Κηφισό και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα «μπουκάλια» του δικτύου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται συνδυασμός νέων οδικών υποδομών, ενίσχυσης των μέσων σταθερής τροχιάς και καλύτερης διαχείρισης της κυκλοφορίας, καθώς το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αττικής δεν πρόκειται να λυθεί από μία μόνο παρέμβαση.
Ωστόσο, έργα όπως ο οδικός άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα και ο τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά θεωρούνται καθοριστικής σημασίας, καθώς για πρώτη φορά δημιουργούν νέες εναλλακτικές διαδρομές για τη διαμπερή κυκλοφορία και τις εμπορευματικές μεταφορές, που σήμερα επιβαρύνουν δυσανάλογα τον Κηφισό και το οδικό δίκτυο του λεκανοπεδίου. Εφόσον προχωρήσουν σύμφωνα με τον σχεδιασμό, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια ουσιαστική αναδιάρθρωση των μετακινήσεων στην Αττική την επόμενη δεκαετία.
